رابطه بین حسابداری محافظه کارانه ، بازدهی غیر عادی و عدم تقارن اطلاعاتی : شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران WORD



چکیده

دراینپژوهشباایناستدلال که مدیرانواحدهایتجاریبهامیدبدستآوردنخبرهایخوبآیندهانگیزهبیشتریبرایبهتأخیرانداختنخبرهایبد دارند و از این طریق می توانند بازده اضافی کسب نمایند و تاکید بر این مهم که حسابداریمحافظهکارانهبه عنوان سازو کار کنترلی مؤثر در شناسایی سریعتر خبرهای بد نسبت به خبرهای خوب اقتصادی ، مدیران را از خوش بینی بیش از حد باز می دارد و به دیدگاههای گروههای مختلف که اطلاعات نامتقارن، حقوق و مزایای نابرابر و افق فکری محدود دارند ،پاسخ می دهد ومیتواندنقشبرجستهایدرکنترل رفتارهایفرصتطلبانهمدیرانواحدهایتجاریایفاکندوباافزایشکیفیتمحتواییاطلاعاتمنجربهکاهشعدم تقارناطلاعاتیبینمدیرانوسایرافرادذینفعو به تبع بهبود کارایی در بازار بورس اوراق بهادار گردد . رابطه بين بازده غير عادي به نمايندگي از ميزان كارايي بازار ، عدم تقارن اطلاعاتي به نمايندگي از كيفيت اطلاعات منتشر شده در بازار سرمايه و محافظه كاري به نمايندگي از نقش حسابداري در تقابل با انگيزه هاي شخصي مديران ، بااستفادهازاطلاعات93شرکتپذیرفتهشدهدربورساوراقبهاداردردوره8ساله1390-1383مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش ضمن در نظر گرفتن متغیرهای کنترلی همچون شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام به نمایندگی از تاثیر تقارن اطلاعاتی بر محافظه کاری و درصد مالکان نهادی به نمایندگی از تاثیر حاکمیت شرکتی بر میزان استفاده از رویه های محافظه کارانه ؛ از معیار عدم تقارن زمانی شناسایی سود و زیان باسو برای سنجش محافظه کاری و از الگوی قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای CAPM مبتنی بر مدل شناخته شده بازار در یک دوره 260 روزه (250 روز قبل از اعلان سود و 10 روز بعد از تاریخ اعلان سود ) برای سنجش بازده غیر عادی استفاده شده است . همچنین در پژوهش حاضر برای سنجشعدمتقارناطلاعاتیعلاوهبردرنظرگرفتنمعیارتفاوتقیمتپیشنهادیخریدوفروشدر یکدوره10روزه (5 روزقبل توقفنمادمعاملاتیو5روزبعدازبازگشایینمادمعاملاتی)ازمعیارهایاقلامتعهدیاختیاری،نوساناتسودخالص،پایداریاقلامتعهدی، نسبتبدهیبهارزشدفتریدارایی،نسبتارزشخالصاموالوتجهیزاتبهفروش کمک گرفتهشده است . نتایج آزمون فرضیه های پژوهش حاکی از آن است که درجه محافظه کاری با عدم تقارن اطلاعاتی و بازده غیر عادی یکرابطهمنفیومعنی دار و عدم تقارن اطلاعاتی با بازده غیرعادی یک رابطه مثبت و معنی دار دارند ،که این مهم مبیننقشبرجستهاستانداردهاورویههایحسابداریمحافظهکارانهدرکاهشعدمتقارناطلاعاتیمیانفعالان بازارهایمالیودرنتیجهکاهشهزینه های نمایندگی ، هزینه های تامین مالی و افزایشنقدشوندگی سهام در بازار سرمایه می باشد.همچنیندربررسیرابطهعلتو معلولیبیندرجه محافظه کاری، عدم تقارن اطلاعاتی و بازده غیر عادی مشخصگردیدکه ارتباطبیناین سه مولفه یک ارتباط متقابل(دوسویه) است ؛ کهاینامربیانگر نقش نهادهای ناظر در اجرای استاندارهایحسابداریدر کاهشعدمتقارناطلاعاتی و در نتیجه بهبود بازارهای اوراق بهادار است .

 فهرست مندرجات

چکیده.. 1

فصل اول: کلیات تحقیق.. 2

1- 1- مقدمه.. 3

2-1- بیان مسئله.. 3

3- 1- اهمیت و ضرورت موضوع.. 7

4-1 - گزاره های تحقیق.. 7

5-1- اهداف تحقيق.. 9

6- 1- روش کلی تحقیق.. 9

7 -1- قلمرو مکانی و زمانی تحقیق.. 9

8-1- روش و ابزارهای گردآ وری داده‌ها.. 9

9-1- روش نمونه گیری و تخمین حجم نمونه.. 10

10-1- روش تحلیل داده ها.. 11

11- 1- چارچوب کلان نظری تحقیق.. 11

1-11-1- معيار اندازه گيري بازده غير عادي.. 12

2-11-1- معيار اندازه گيري عدم تقارن اطلاعاتي.. 13

3-11-1- معيار اندازه گيري محافظه كاري.. 13

4-11-1- متغيرهاي كنترلي.. 14

12-1- آزمون فرضيه ها :.. 17

1-12-1- آزمون فرضيه 1. 18

2-12-1- آزمون فرضيه 1-1 و 2-1. 18

3-12-1- آزمون فرضيه 2. 19

4-12-1- آزمون فرضيه 1-2 و 2-2. 19

5-12-1- آزمون فرضيه 3. 19

6-12-1- آزمون فرضيه های 4 و 5. 19

7-12-1- آزمون فرضيه های 6 و 7. 20

13-1- تعريف عملياتي متغيرهاي تحقيق :.. 21

15-1- خلاصه فصل :.. 22

فصل دوم : مبانی نظری پژوهش.. 24

1-2- مقدمه.. 25

2-2- ادبیات تحقیق کارایی بازار و بازدهی غیر عادی.. 26

1-2-2- تئوری‌های مالي و سرمايه گذاري.. 26

2-2-2- تئوری‌های مالي مدرن (كلاسيك).. 27

3-2-2 - تئوري مالي نوين.. 53

3-2- ادبیات تحقیق محافظه کاری.. 63

1-3-2- مفهوم محافظه كاري.. 63

2-3-2- ديدگاه منتقدان محافظه کاری.. 66

3-3-2- ديدگاه طرفداران محافظه‌کاری.. 67

4-3-2-.. 68

فلسفه وجودي محافظه كاري.. 68

5-3-2- انواع محافظه كاري.. 72

6-3-2-معيارهاي محافظه كاري.. 73

7-3-2-مدل‌های اندازه‌گیری محافظه كاري.. 76

3-2- ادبیات تحقیق عدم تقارن اطلاعاتی.. 83

1-3-2- نقش اجتماعي اطلاعات.. 83

2-3-2- نقش اقتصادي اطلاعات.. 84

3-3-2- نقش اطلاعات در تصمیم گیری.. 86

4-3-2- نظريه عدم تقارن اطلاعاتي.. 86

5-3-2- انواع عدم تقارن اطلاعاتي.. 87

6-3-2- عدم تقارن اطلاعاتی و افشاء اطلاعات.. 88

7-3-2- نظريهعلامتدهي.. 90

8-3-2- نظریه هزينهدعوايحقوقي.. 91

9-3-2- معیارهای سنجش عدم تقارن اطلاعاتی.. 91

4-2- پیشینه تحقیق.. 98

1-4-2- پیشینه خارجی تحقیق.. 98

2-4-2- پیشینه داخلی تحقیق.. 101

5-2- خلاصه فصل.. 107

فصل سوم: روش پژوهش.. 108

1-3- مقدمه.. 109

2-3- روش تحقيق.. 109

1-2-3-هدف تحقيق.. 110

2-2-3- ماهيت و روش تحقيق.. 110

3-3- روش نمونه گیری و تخمین حجم نمونه.. 112

5-3- روش و ابزارهای گردآوری داده‌ها.. 115

6-3- روش تجزیه و تحلیل آماری.. 116

7-3- انواع روش‌های تجزيه و تحليل اطلاعات.. 117

1-7-3- تحلیل توصیفی.. 117

2-7-3- تحلیل استنباطی.. 118

8-3- آزمون‌های تحلیل استنباطی.. 120

1-8-3- بررسی نرمال بودن داده‌های تحقیق.. 120

2-8-3 تکنیک داده ترکیبی.. 121

3-8-3- بررسی مفروضات تخمین مدل رگرسیونی.. 124

4-8-3- ضريب تعيين .... 127

5-8-3- ضریب تعیین تعدیل شده.. 128

6-8-3- آزمونمعنيداربودنضريبهمبستگي (R)128

7-8-3- آزمون معنی داری مدل رگرسیونی (آزمون F).. 129

8-8-3- آزمون معني داري ضرایب رگرسيون.. 129

9-3- متغیرهای تحقیق.. 130

1-9-3- بازده غير عادي.. 130

2-9-3- عدم تقارن اطلاعاتي.. 131

3-9-3- محافظه كاري.. 132

4-9-3- متغيرهاي تعدیل کننده.. 133

10-3- آزمون فرضیه‌ها.. 138

1-10-3- آزمون فرضيه 1. 139

2-10-3- آزمون فرضيه 1-1 و 2-1. 139

3-10-3- آزمون فرضيه 2. 140

4-10-3- آزمون فرضيه 1-2 و 2-2. 140

5-10-3- آزمون فرضيه 3. 140

6-10-3-آزمون فرضيه 4 و فرضيه 5. 141

7-10-3- آزمون فرضيه 6 و فرضيه 7. 141

11-3 خلاصه فصل.. 142

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل آماری.. 143

1- 4- مقدمه.. 144

2-4- برآورد متغیرهای پژوهش.. 145

1-2-4- بررسی نرمال بودن متغیرهای وابسته.. 146

2-2- 4- بررسی ایستایی(مانایی) وپایایی(نامانایی) متغیرهای پژوهش از طریق آزمون ریشه واحد.. 154

3-2- 4- بررسی مفروضات کلاسیک مدل رگرسیونی.. 158

4-2- 4- انتخاب الگوی مناسب مدل رگرسیونی.. 164

3-4- تحلیل توصیفی متغیرهای پژوهش.. 169

4-4- آزمون فرضیه های پژوهش.. 170

1-4-4-آزمون آماری فرضیه های گروه اول.. 171

2-4-4- آزمون آماری فرضیه های گروه دوم.. 187

5-4- خلاصه فصل.. 193

فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری.. 194

1-5- مقدمه.. 195

2-5- نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش.. 195

3-5- بررسی تطبیقی نتایج پژوهش.. 197

4-5- محدودیتهای پژوهش.. 199

5-5- پیشنهادات پژوهش.. 199

6-5- خلاصه فصل.. 200

فهرست مطالب.. Error! Bookmark not defined.

منابع فارسی.. 201

منابع لاتین.. 204

 فصل اول: کلیات تحقیق

 1- 1- مقدمه

امروزهبا گسترش مکانیزم های داد و ستد در بازار اوراق بهادار،اطلاعات نقش مهمیدرتصميمگيريهاياقتصادي ایفا می کند وبدونشك،كيفيتتصميماتبهصحت ،دقتوبهنگامبودناطلاعاتيبستگی دارد كه از سوي ناشران اوراق بهادار و واسطه گران فعال در اين بازار منتشر مي گردد.مشاركت كنندگان در بازارهاي سرمايه ، اطلاعاتي كه از سوي ناشران اوراق بهادار منتشر مي گردد را مبناي تصميم گيري خود قرار مي دهند؛ با این حال و با تاکید بر نظریه انتخاب عقلاني[1] همواره اين احتمال وجود دارد كه منتشر كنندگان اطلاعات که شناخت بيشتري از وضعيت مالی شركت دارند، بتوانند اطلاعات را به صورت جانبدارانه در اختيار افراد برون سازماني قرار دهند و با کسب بازده بیشتر نسبت به سایر گروه های ذینفع ، منافع شخصي خود را حداكثر نمايند. تقابل چنین نظریه های با فرضیه بازار کارا [2]موجب گرديده است تا موضوع عدم تقارن اطلاعاتي در چند دهه اخير مورد توجه بسياري از پژوهشگران قرار گيرد ؛ نتايج این قبیل پژوهش ها حاكي از آن است كه با ايجاد سازو كارهاي كنترلي مناسب در زمينه نحوه انتشار اطلاعات از جمله صورتهای مالی تهیه شده بر اساس استانداردهای حسابداری که به عنوان يكي از مهمترين حلقه هاي ارتباطي بين افراد برون سازماني و درون سازماني به شمار مي آيد مي توان ميزان عدم تقارن اطلاعاتي را كاهش داد و به موازات آن موجبات افزايش كارايي بازار وكاهش هزينه هاي معاملاتي را فراهم نماید. به نظر مي رسد استفاد از رويه هاي محافظه كارانه در شناسايي اخبارهاي اقتصادي در قالب صورتهاي مالي تا حدود زيادي زمينه هاي دستيابي به اهداف صورتهاي مالي را محقق سازد. از همين رو در اين پژوهش به بررسي رابطه بين بازده غير عادي به نمايندگي از ميزان كارايي بازار ،عدم تقارن اطلاعاتي به نمايندگي از كيفيت اطلاعات منتشر شده در بازار سرمايه و محافظه كاري به نمايندگي از نقش حسابداري در تقابل با انگيزه هاي شخصي مديران پرداخته می شود.

 2-1- بیان مسئله

طبق تئوري بازار كارا ؛در بازار كارا در شكل قوي ، قیمت اوراق بهادار منعكس كننده تمام اطلاعات مربوط و موجود در بازار اعم از اطلاعات محرمانه می باشد که به طور رايگان و بدون محدوديت در دسترس همه سرمايه گذاران در بازار سرمايه قرار مي گيرد. در صورت وجود چنين اطلاعاتي افرادي كه به اين اطلاعات دسترسي دارند مي توانند از آن در جهت پیش بيني قيمت سهام استفاده نمايند و بدين ترتيب هيچگونه بازده غیر عادی بدست نخواهد آمد .بنابراين مي توان اينگونه استدلال نمود كه در صورت كاهش بازدهي غير عادي ، مي توان بازار سرمايه را به سمت مدل بازا كارا سوق داد و از مزاياي چنين مدلي بهره مند شد . از اين رو كاهش در بازده غير عادي صرفاً از طريق شناسايي عوامل موثر برآن امكان پذير مي باشد . يكي از عوامل تاثير گذار در بازده غير عادي، عدم تقارن اطلاعاتي مي باشد. اسپنس،جرج اكرلاف واستيگليتز(برنده جايزه نوبل سال 2001) نظريه عدم تقارن اطلاعاتي را بنا نهادند و اكرلاف نشان داد كه نامتقارن بودن اطلاعاتي قبل از وقوع معاملات مي تواند موجب افزايش گزينش نادرست در بازار شود(به نقل از قائمی و وطن پرست ،1384). اغلب پژوهشگران معتقدند عدم تقارن اطلاعاتي ناشي از دسترسي به اطلاعات محرمانه و درون سازماني است ودر صورتي كه اطلاعات مورد نياز به صورت نامتقارن بين افراد توزيع شود، مي تواند نتايج متفاوتي را نسبت به يك موضوع واحد سبب گردد .اگر مجموعه اطلاعاتي پيش از ارائه به عموم در اختيار فرد خاصي قرار گيرد او خواهد توانست به وسيله آن اطلاعات بازده غير عادي دست يابد كه اين امر تاكيدي بر ارزش اطلاعات است (واندا والاس 2006 به نقل از وديعي و همكاران). به بيان ديگر وقتي يكي از طرفين معامله نسبت به طرف ديگر معامله داراي مزيت اطلاعاتي باشد، تغييرات غير عادي درجريان عرضه و تقاضاي سهام بوجود آمده و منجر به شكاف قيمت خريد و فروش سهام مي گردد (اسكات و همكاران - 2008) و بدين ترتيب بازده اضافي براي افرادي كه به اطلاعات محرمانه دسترسي دارند را فراهم مي آورد. بدين ترتيب كه هنگام وجود اطلاعات محرمانه بد،عرضه سهام زياد و قيمت پيشنهادي فروش كاهش مي يابد و هنگام اطلاعات محرمانه خوب تقاضا خريد زياد و قيمت پيشنهادي خريد افزايش مي يابد و چنانچه اطلاعات محرمانه وجود نداشته باشد آثار اطلاعات عمومي در قيمت سهام منعكس و در نتيجه خريد و فروش غير عادي صورت نمي گيرد . براين اساس افرادي مي توانند بازده اضافي پايدار بدست آورند كه به طور مداوم اطلاعات محرمانه را در اختيار داشته باشند و يا توانايي خاصي براي كسب بازده غير عادي پايدار بر مبناي اطلاعات عمومي نسبت به ديگر سرمايه گذاران داشته باشند (راعي ،تلنگي – 1387 به نقل از وطن پرست و همكاران).

ازجمله افرادي كه به چنين اطلاعاتي دسترسي دارند مي توان به مديران و افراد درون سازماني اشاره نمود. غالباً اين افراد در مقايسه به افراد برون سازماني درك بهتري از وضعيت مالي و عملكرد شركت دارند ومي توانندبه اطلاعات محرمانه دسترسي داشته باشند . براساس تئوري نمايندگي بر گرفته شده از تئوري بازي ها [3] مديران به عنوان نمايندگان سرمايه گذاران ممكن است به گونه اي عمل نمايند و يا تصميماتي اتخاذ نمايند كه لزوماًدر راستاي به حداكثر رساندن ثروت سهامداران نباشد.مسائل و هزينه هاي نمايندگي در زمينه فراهم كردن اطلاعات براي سرمايه گذاران موجب مي شود تا مديران انگيزه متفاوتي نسبت به سرمايه گذاران داشته باشند . تضاد منافع ميان مديران و سرمايه گذاران موجب شده است كه مديران از برتري اطلاعاتي خود براي انتقال ثروت از سرمايه گذاران به سمت خودشان استفاده نمايند (واتز -2003).افزايش قيمت بازار سهام ،منافع مدير را افزايش مي دهد و مديران مي توانند اطلاعات را به گونه افشا نمايند كه قيمت سهام را افزايش دهند (لافوند و واتز - 2008).لذااین سوال مطرح است که آیا بين عدم تقارن اطلاعاتي و نرخ بازده غير عادي رابطه معناداري وجود دارد ؟

 سرمایه گذاران برای اینکه بتوانند ریسک و ارزش مورد انتظار سرمایه گذاری خود را برآوردکنند، نیاز به صورتهای مالی دارند که اطلاعات اثرگذار و قابل اعتماد ارائه نماید، در حالیکه مدیران نمي خواهند همه اطلاعات را افشاء نمايند و براساس دو دیدگاه فرصت طلبانه و کارایی قراردادها درصدد دست کاری در صورتهای مالی مي باشند (اسكات و همکاران ، 2008). عدم تقارن اطلاعاتي به مديران فرصت دستكاري ارقام حسابداري به ويژه بيش نمايي در آمدها و كم نمايي هزينه ها و درنتيجه گمراه ساختن سرمايه گذاران مي دهد . بدين ترتيب و با توجه به تئوري نمايندگي به نظر مي رسد وجود ساز و كار كنترلي و يا نظارتي كافي براي محافظت از سهامداران در مقابل تضاد منافع لازم باشد .وضع محدوديت قانوني جهت عدم افشا اطلاعات محرمانه ،عدم اجازه معامله و سرمايه گذاري براي افراد داراي اطلاعات محرمانه و همچنين افزايش كيفيت اطلاعات عمومي تهيه شده در صورتهاي مالي از سازو كارهايي است كه ضمن كاهش عدم تقارن اطلاعاتي، از سرمايه گذاران برون سازماني در مقابل مسائل نمايندگي محافظت مي نمايد . در چنين شرايطي تدوين كنندگان استانداردهاي حسابداري با هدف حمايت از حقوق ذي نفعان و ارائه صادقانه صورتهاي مالي بر ارائه اطلاعات مفيد به سرمايه گذاران تاكيد مي نمايند و از محافظه كاري به عنوان ابزاري براي كاهش عدم تقارن اطلاعاتي و هزينه نمايندگي مرتبط با نامتقارن بودن اطلاعات استفاده مي نمايند.شواهد تجربي حاكي از آن است محافظه کاری حسابداری موجب کاهش انگيزه مدیریت براي سرمایه گذاری در پروژه هايي مي گردد كه خالص ارزش فعلي (NPV) منفي است (وات، 2003؛ بال و شيواكومار2005؛ فرانسیس و مارتین، 2010، احمد و دالمن 2011) همچنين مي تواند هزينه هاي نمايندگي را كاهش دهد (زانگ - 2008، بيتي- 2009) .حسابداري محافظه كارانه بهترين خلاصه ممكن از اطلاعات قطعي به غير از قيمت سهام در رابطه با عملكرد جاري براي سرمايه گذاران فراهم آورد و همچنين باعث افشاء آن دسته از اطلاعاتي مي گردد كه مديران نسبت به انتشار آنها بي ميل هستند.(لافوند و واتز - 2008).محافظه كاري از طريق محدود نمودن مديريت سود ،بهبود سطح افشا اطلاعات ،بهبود مديريت تصميمات در زمينه سرمايه گذاري مي تواند منجر به بهبود محيط هاي اطلاعاتي گردد و از اين طريق زمينه هاي كاهش عدم تقارن اطلاعاتي را فراهم می آورد(دي كروات-2012). محافظه كاري با شناسايي سريع اخبار اقتصادي بد نسبت به اخبار اقتصادي خوب منجر به افزايش سطح كيفيت افشاء اطلاعات حسابداري مي گردد .كيفيت افشاء از طريق تغيير دادن رفتار مبادلاتي سرمايه گزاران ناآگاه و يا بي اطلاع و براساس تئوري شناخت سرمايه گذار[4]عدم اطمينان راجع به ارزش شركت را كاهش مي دهد (براون و همکاران - 2009) و اين امر به نوبه خود عدم تقارن اطلاعاتي و مساله گزينش نادرست را كاهش خواهد دارد و موجبات افزايش كارايي بازار را فراهم مي آورد .و با توجه به تئوري بازار كارا افزايش كارايي بازار سبب مي گردد كه ارزش بازارسهام به ارزش ذاتي سهام نزديكتر شده و بازده غير عادي در بازار كاهش يابد . لذا این سوال مطرح است که آیا محافظه كاري از طريق كاهش عدم تقارن اطلاعاتي مي تواند باعث حركت بازار به سمت بازار كارا گردد و نرخ بازده غير عادي را كاهش دهد یا نه؟ و از این طریق (1) انگیزه و تمایل سرمایه گذاران را برای ورود به چنین بازارهایی افزایش خواهد داد (2) واحدهای تجاری خواهند توانست با سهولت بیشتر و با هزینه کمتر منابع مالی خود را تامین نمایند (3) زمینه حرکت سرمایه های راکد به سمت تولید را فراهم می آورد و بی انظباطی های حاکم در بازار سرمایه را به حداقل خواهد رساند. (4)افزایش ارتباط بین نقدینگی جامعه و تولید ناخالص ملی را فراهم می آورد و از این طریق نرخ تورم و نرخ بیکاری کاهش خواهد داد.

3- 1- اهمیت و ضرورت موضوع

صورتهاي مالي به عنوان يكي از مهمترين منابع اطلاعاتي سرمايه گذاران و تحليلگران مي باشد كه يك از اهداف آن ارائه طلاعات مفيد به سرمايه گذاران است .سرمايه گذاران با استفاده از اطلاعات منتشر شده در قالب صورتهاي مالي ، وضعيت فعلي واحد تجاري را تفسير نموده و از آن در پيش بيني وضعيت آتي واحد تجاري استفاده مي نمايد. اما با توجه به تاثير پذيري صورتهاي مالي از برآوردها و روش هاي مختلف حسابداري و با وجود تئوري نمايندگي كيفيت اطلاعات افشاء شده در اين قالب با ترديد همراه است . اين در حالي است كه عامل كليدي در تصميم گيري مناسب در اختيار داشتن اطلاعات مرتبط و قابل اتكا است . از اين رو به نظر مي رسد شناسايي مولفه هاي تاثير گذار در افزايش كيفيت صورتهاي مالي مهم باشد چرا كه از يك سو عدم اطمينان اطلاعاتي را كاهش داده و از سوي ديگر زمينه استقرار بازار كارا را فراهم مي آورد . محققان مختلف از جمله فلتام واوهلسون ( 1995 ) محافظه كاري را به عنوان يكي از رويه هاي حسابداري مي دانند كه از طريق كاهش عدم تقارن اطلاعاتي ،منجر به كاهش عدم اطمينان اطلاعاتي مي گردد و با افزايش كيفيت افشاء اطلاعات زمينه هاي توسعه و بهبود منابع اطلاعاتي را فراهم مي آورد .

4-1 - گزاره های تحقیق

(باشمن و پتروسكي-2006) با تمايز قائل شدن بين روند كند شناسايي خبرهاي خوب در مقابل روند سريع شناسايي خبرهاي بد ، به دنبال يافتن اين مهم بودند كه چه زماني و چگونه مي توان از يك مكانسيم خاص براي شناسايي خبرهاي خوب و بد استفاده نمود.آنها عدم تقارن اطلاعاتي و بازده غير عادي را ازجمله ویژگی های اساسی شرکت می دانستند كه بر انگيزه مديران و سرمايه گذاران در استفاده از حسابداري محافظه كارانه تاثير مي گذارد . بنابراين ممكن است تغييرات در بازده غير عادي و عدم تقارن اطلاعاتي پاسخي براي درجه محافظه كارانه شركت ها باشد.(بازده غير عادي و عدم تقارن اطلاعاتي علتي براي محافظه كاري است ) . از سوي ديگر ( جي و ورسون- 2007) در ارتباط با عدم تقارن اطلاعاتي نظر تحلیلی ارائه مي نمايند مبني بر اينكه خبر بد در صورت سود و زیان شناسايي مي شود در حالی که خبرهاي خوب از طریق کانال های دیگر مانند ياداشت هاي همراه صورتهای مالی و افشاء در كنفرانس مطبوعاتي صورت مي گيردو بدين ترتيب موجبات افشاء كامل اطلاعات را فراهم كرده و عدم اطمينان اطلاعات را كاهش و دقت سرمايه گذاران را در ارزيابي جريان نقدي آتي افزايش مي يابد . صورتهاي مالي ساير منابع اطلاعات را منظم مي نمايد( بال و شیویکومار -2005، واتز- 2006) . بنابراين ممكن است ميزان محافظه كاري پاسخي به كاهش عدم تقارن اطلاعاتي و در نتيجه بازده غير عادي باشد (محافظه كاري علتي براي تغيير عدم تقارن اطلاعاتي و بازده غير عادي است ) .از این رویطبق پيش بيني هاي فوق و با توجه به استدلال هاي موجود در بخش 2- 1 ، فرضيه هايي به شرح زير طرح گرديده است .در فرضيه هاي گروه اول رابطه بين متغيرهاي بازده غير عادي ، عدم تقارن اطلاعاتي و حسابداري محافظه كارانه مورد بررسي قرار مي گيرند و در فرضيه هاي گروه دوم رابطه علت و معلولي ميان بازده غير عادي ، عدم تقارن اطلاعاتي و حسابداري محافظه كارانه بررسی می شوند .

الف ) فرضيه هاي گروه اول :

فرضيه 1 :

بازده غير عادي با ميزان محافظه كاري ارتباط منفي دارد .

فرضيه 1- 1 :

اعلام به موقع خبرهاي بد با بازده غير عادي رابطه منفي دارد

فرضيه 1- 2 :

اعلام به موقع خبرهاي خوب با بازده غير عادي رابطه مثبتي دارد .

فرضيه 2 :

بین محافظه كاري وعدم تقارن اطلاعاتي رابطه منفي وجود دارد.

فرضيه1- 2 :

اعلام به موقع خبرهاي بد با عدم تقارن اطلاعاتي رابطه منفي دارد

فرضيه2- 2 :

اعلام به موقع خبرهاي خوب با عدم تقارن اطلاعاتي رابطه مثبت دارد.

فرضيه 3 :

بين بازده غير عادي و عدم تقارن اطلاعاتي رابطه معنا داري وجود دارد.

ب ) فرضيه هاي گروه دوم :

فرضيه 4 :

تغيير در بازده غير عادي موجب تغيير در ميزان محافظه كاري مي شود .

فرضيه 5 :

تغيير در ميزان محافظه كاري موجب تغيير دربازده غير عادي مي شود.

فرضيه 6 :

تغيير در عدم تقارن اطلاعاتي موجب تغيير در ميزان محافظه كاري مي شود .

فرضيه 7 :

تغيير در ميزان محافظه كاري موجب تغيير در عدم تقارن اطلاعاتي مي شود .

5- 1- اهداف تحقيق

1- شناسايي رابطه بين محافظه كاري و عدم تقارن اطلاعاتي

2- شناسايي رابطه بین محافظه كاري و نرخ بازده غير عادي

3- تعیین نقش و جایگاه حسابداری محافظه کارانه در کنترل رفتارهای فرصت طلبانه مدیران

4- ارائه راه كارهايي به منظور بهبود استانداردهاي حسابداري با توجه به نتايج پژوهش

6- 1- روش کلی تحقیق

تحقيق حاضر از نظر هدف يك تحقيق كاربردي است ، زيرا به شناسايي و تبیینروابط میان شاخص‌های کارایی بازار (بازدهی غیر عادی)، حسابداری محافظه کارانه و عدم تقارن اطلاعاتی می پردازد و از منظر ماهيت و روش تحقيق، همبستگی است چرا که این تحقیق؛ با توصيف عيني، واقعي و منظم ‏خصوصيات بازارهای اوراق بهادار؛ رفتار سهامداران در مقابل اطلاعات و رفتارهای مدیران نسبت به رویه‌های محافظه کارانه را مورد بررسی قرار می دهد و سعي می‌نماید تا «آنچه که ‏هست» را بدون هیچ‌گونه دخالت ؛ ‏تجزيه و تحليل و گزارش كند.

7 -1- قلمرو مکانی و زمانی تحقیق

در این پژوهش برای آزمون فرضیه های آماری از اطلاعات شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی1390-1383 استفاده شده است .

8-1- روش و ابزارهای گردآ وری داده‌ها

مرحله گردآوري داده ها، آغاز فرآيندي است كه طي آن محقق يافته هاي ميداني و كتابخانه اي را گردآوري مي كند و به روش استقرايي به فشرده سازي آن ها از طريق طبقه بندي و سپس تجزيه و تحليل مي پردازد و فرضيه هاي تدوين شده خود را مورد ارزيابي قرار مي دهد و در نهايت حكم صادر مي كند و پاسخ مسئله تحقيق را به اتكاي آن ها مي يابد (حافظ نيا- 1381).در این پژوهش براي جمع آوري اطلاعات در زمینه‌های مباني نظري و ادبيات تحقيق و همچنین تبیین و توصیف مدل‌ها از روش کتابخانه‌ای نظير مقالات، شبكه جهاني اطلاعات (اينترنت)، پايان نامه و کتاب‌های مرتبط استفاده شده است. همچنین جهت جمع آوری داده‌های مورد نیاز به منظور آزمون نمودن فرضیه‌های تحقیقازصورت‌هایمالیشركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طي سال­هاي ۱۳۹۰ ـ ۱۳۸3، بانک‌هایاطلاعاتی رایانه‌ای (نرمافزاررهآوردنوینوتدبیرپرداز)، سایتبورس اوراق بهادار کمک گرفته شده است. داده‌هایجمعآوريشدهبا استفادهازنرمافزار Excel اصلاحوطبقهبندي وبر اساسمتغیرهايموردبررسیواردنرمافزارEviews گردیدهاست. تجزیهوتحلیلنهایینیزبهکمکنرم افزار آماریEviwes انجام شده است.

9-1- روش نمونه گیری و تخمین حجم نمونه

جامعه عبارت است از همه اعضای واقعی یا فرضی که علاقه‌مند هستیم یافته‌های پژوهش را به آن‌ها تعمیم دهیم (دلاور -۱۳۷۴) یا به عبارت دیگر جامعه عبارت است از گروهی از افراد، اشیاء یا حوادث که حداقل دارای یک صفت یا ویژگی مشترک هستند (دلاور- ۱۳۸۰) جامعه آماری همان جامعه اصلی است که از آن نمونه یا نما یا معرف بدست می‌آید (ساروخانی - ۱۳۷۲). همچنین نمونه، تعداد محدودي از جامعه آماري است كه بيان كننده ويژگي اصلي جامعه می‌باشد (آذر و مومني-1384) از آنجا كه چالش‌هایی همچون زمان، هزينه، عدم هماهنگی آزمودنی‌ها و ... امکان بررسی جامعه آماري را نمی‌دهند محققان به نمونه گيري و انتخاب نمونه منطقي از جامعه مورد نظر بسنده می‌کنند. از اين رو نمونه گيري عبارت است از مجموعه اقداماتي كه براي انتخاب تعدادي از افراد جامعه به نحوي كه معرف آن باشد انجام می‌پذیرد (حافظ نيا- 1381) و هدف از نمونه گيري، گردآوري داده‌هایی براي تجزيه و تحليل و بالطبع تعميم نتايج و دستاوردها به كليت جامعه آماري و در سطح بالاتر، به تمامي سازمان‌های مشابه می‌باشد. از این حیث جامعه آماري این پژوهش شامل كليه شرکت‌های پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشند. كيفيت اطلاعات، سهولت دسترسي به اطلاعات صورت‌های مالي و قيمت سهام از جمله دلايل انتخاب جامعه آماري است. همچنین با توجه به موضوع و ماهيت پژوهش از روش نمونه گيري هدفمند و يا روش غربال گري (حذف سيستماتيك) به منظور تعیین حجم نمونه استفاده شده است. ازجمله ویژگی‌های نمونه آماري اين پژوهش آن است.

[1] -جامعه مجموعه‌ای از افراد هستند که کنش عقلانی دارند. این کنش عقلانی معطوف به هدف و مبتنی بر عقلانیت ابزاری (اراده و نفع طلبي) ، اصل به حداکثر رساندن منفعت می باشد .(لیتل-1989)

[2] - قيمت اوراق بهادار منعكس كننده همه اطلاعاتي است كه بدون هيچ تعصب و يا يك سو نگری در بازار وجود دارد و بازار هيچ اطلاعات اثرگذار و با اهميت را ناديده نمی‌گیرد بنابراین حرکت‌ها و تغییرات بعدی قیمت‌ها غير قابل پیش بینی است ؛ چرا كه تغییرات قیمت تنها به علت جريان اطلاعات جدید در بازار، اتفاق می‌افتد. در نتیجه کسی نمی‌تواند بازده غیرعادی و بالاتر از میانگین داشته باشد.(اسکات و همکاران-2008)

[3] - تئوری بازی ها در مورد رابطه متقابل دو یا چند بازیگر، الگوهایی ارائه مي نمايد . این رابطه متقابل در حالی برقرار می شود که از یک سو پدیده عدم اطمینان ناشی از قابل پیش بینی نبودن رویدادها و از سوی دیگر اطلاعات نامتقارن وجود دارد.(اسکات و همکاران -2008)

[4] - سرمايه گزاران تمايل به سرمايه گذاري و مبادله سهام شركتهايي دارند كه به خوبي شناخته شده اند


خرید و دانلود رابطه بین  حسابداری محافظه کارانه ، بازدهی غیر عادی و عدم تقارن اطلاعاتی : شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران WORD

افزایش فالوور اینستاگرام