نام كتاب : عدل الهی چاپ هفتم : آبان 1372 ناشر : انتشارات صدرا



 

فهرست مطالب کتاب: عدل الهي
È

فهرست مطالب

مقدمه 13
عصر ما از نظر دينی و مذهبی 13
نگاه به مطالب كتاب 16
جبر و اختيار 17
طرح مسأله عدل در بين متكلمين 18
حسن و قبح ذاتی 19
مستقلات عقليه 20
مسئله غرض و هدف در افعال خدا 21
مشخص شدن صفوف اهل كلام 23
عدل يا توحيد ؟ 24
درگيری اشاعره و معتزله 25
تأثير كلام اسلامی در فلسفه اسلامی 27
مكتب عقلی شيعی 27
طرح اصل عدل در حوزه فقه 29
جدال اهل حديث و اهل قياس 31
روش فقهی شيعی 32
اصل عدل در حوزه‏های اجتماعی و سياسی 33
سر منشأ اصلی طرح مسائل گوناگون عدل ، قرآن است 34
نظريه كسانی كه گرايشهای مختلف درباره عدل را در جهان اسلام از نظر اقتصادی بررسی می‏كنند 38
بخش اول : عدل بشری و عدل الهی 45
اصل عدل در رابطه با مالكيت علی الاطلاق خداوند 46
داستان ابوفراس و سيف الدوله حمدانی 47
عدل ، هدف نبوت و مبنای معاد 48
روشها و مشربها در مسأله عدل 49
. 1 مشرب اهل حديث 49
. 2 مشرب متكلمين اشعری 50
. 3 مشرب متكلمين شيعی و معتزلی 51
. 4 مشرب حكمای اسلامی 52
. 5 مشرب حسی مذهبان 53
عدل چيست ؟ - چهار تعريف برای عدل : 54
. 1 موزون بودن 54
. 2 تساوی 56
. 3 رعايت حقوق افراد 56
. 4 رعايت استحقاقها 57
كلامی از صدر المتألهين در باره عدل به مفهوم فلسفی 58
ايرادها و اشكالها : 60
. 1 چرا تبعيض وجود دارد ؟ ! 60
. 2 فناها و نيستی‏ها برای چيست ؟ ! 60
. 3 نقصها و كاستيها 61
. 4 آفات و بلاها 61
. 5 ايراد بر اصل عنايت الهی و هدفداری در خلقت 61
. 6 مسأله خير و شر يا دو گانگی در هستی 61
عدل از اصول دين 62
علت همگانی شدن مسأله عدل 62
عدل و حكمت 63
ثنويت 64
تقسيم پديده‏های جهان به نيك و بد 64
بحثی در باره زرتشت و اوستا 65
تأثير قاطع اسلام در ريشه كن كردن ثنويت از انديشه ايرانی 66
بحثی در باره يكی از اشعار حافظ و انديشه او 67
مسأله شيطان در اسلام 70
آيا شيطان اسلام مرادف است با ديو يا اهريمن زرتشتی 70
بدبينی فلسفی 74
تأثير ايمان در آرامش روان 75
گفتار ويليام جيمز در باره فلاسفه بدبين 76
سخنی از نيچه 76
ابوالعلاء و خيام 77
پوچی گرائی تقليدی در ميان برخی ايرانيان معاصر 77
حكمای خوش بين 77
اشعاری از مولوی 78
داستان مرگ فرزند ابوطلحه 78
سخن ويليام جيمز در فرق مذهب و اخلاق محض 79
ناز يا اعتراض ؟ 80
چند بيت از خيام 80
چند بيت از ناصر خسرو 82
بخش دوم : حل مشكل 85
نگاهی به فلسفه اسلامی 87
راهها و مسلكها 88
راههای اهل تعبد ، اشاعره ، معتزله و حكمای الهی 88
بخش سوم : تبعيضها 91
پاسخ اجمالی به اشكال تبعيضها 93
اشكالی كه بر اين پاسخ اجمالی می‏توان وارد كرد 94
آيا در مورد خداوند ، مصلحت و حكمت معنی ندارد ؟ ! 95
پاسخ تفصيلی به اشكال تبعيضها 95
آيا نظام هستی ، نظام ذاتی است يا قرار دادی ؟ 97
خاطره‏ای خوش و جاويد از دوران تحصيل در حوزه علميه قم 99
تفاوت ، نه تبعيض 101
فرق تفاوت با تبعيض 101
راز تفاوتها 102
نظام طولی در جهان هستی 104
زبان مخصوص قرآن درباره نظام هستی 104
دليل عقلی بر نظام طولی 106
نظام عرضی 107
اصل پيوستگی حوادث و يا انداموارگی جهان 108
نظريه وجوب بالقياس و امكان بالقياس در فلسفه الهی 109
سنت الهی 111
قرآن و سنت الهی 111
قانون چيست ؟ 114
آيا قوانين آفرينش استثناء پذيرند ؟ 114
آيا معجزه ، نوعی استثناء در قانون خلقت است ؟ 115
دعا و صدقه چطور ؟ 115
آيا از قضای الهی می‏توان فرار كرد ؟ 116
قضا و قدر و مسئله جبر 117
رباعی منسوب به خيام 117
خلاصه بحث در اين بخش 119
بخش چهارم : شرور 121
بحثی در سه جهت 123
سبك و روش ما 124
مسأله دو گانگی هستی 124
شر ، عدمی است 125
خوبيها و بديها آميخته به يكديگرند 126
شر ، نسبی است 129
وجود فی نفسه اشياء وجود حقيقی است و وجود لغيره آنها وجود اعتباری‏ است 132
شر ، مخلوق بالعرض است 133
شرور ، از نظر اصل عدل 134
بخش پنجم : فوايد شرور 137
لزوم بحث در دو جهت 140
مسأله تفكيك خيرات و شرور از يكديگر 140
جهان يك واحد تجزيه ناپذير است 141
نظام كل 142
ضرورت اختلاف اجزاء در يك دستگاه 142
زشتی ، نمايانگر زيبايی است 143
خيالهای خام 144
اجتماع يا فرد ؟ 145
تفاوت ظرفيتها 146
جمله معروف بوعلی در باره اينكه " وجود " مجعول است نه " ماهيت‏" 147
تعبير و تمثيل لطيف قرآن در اين زمينه 148
مصائب ، ما در خوشبختی ها 149
سخنی از هگل در باره نقش مثبت شرور در تكامل 150
از نظر قرآن ، با هر سختی‏يی ، سستی يی است 151
نگاهی اجمالی به مضامين سوره انشراح 151
سخنی از علی عليه السلام در باره آثار سختيها و شدائد 153
بلا برای اولياء 154
اثر تربيتی بلايا و شدائد 156
اشعاری از سعدی و مولوی و علی بن الجهم 156
رضا به قضای الهی 158
بلا ، يا نعمت بودن ، نسبی است 159
داستان مردی در عهد شعيب پيغمبر كه فكر می‏كرد از عقوبت معاف است‏ 160
نظريه روسو در باره تربيت كودك كه بايد توأم با چشيدن رنج و سختی‏ باشد 161
چرا امثال صادق هدايت به هستی و زندگی بدبين اند ؟ 161
جهان طبيعت ، مجموعه اضداد 163
نظريه فلاسفه اسلامی در باره تضادها 164
سقراط و مسأله تضاد 165
مولوی و مسأله تضاد 165
نظريه ابن خلدون در باره تضاد 166
نقش تضاد در ديالكتيك هگل 167
نهج البلاغه و مسأله تضاد اشياء 167
مبنای فلسفی اصل تضاد 168
خلاصه و نتيجه كلی اين بخش 169
تفاوتهای ميان معنای حكيم بودن خداوند با حكيم بودن انسان 169
بخش ششم : مرگ و ميرها 173
پديده مرگ 175
خيام و مسأله مرگ 175
نگرانی از مرگ 176
آنچه در انسان به عنوان نگرانی از مرگ وجود دارد با ترس حيوان از مرگ ، از دو مقوله است 176
نگرانی انسان از مرگ زاييده ميل فطری انسان به خلود و جاودانگی است‏ 176
معنی غربت انسان در اين جهان از نظر اهل عرفان 177
مرگ ، نسبی است نه مطلق 178
دنيا به منزله رحم جان است 178
دنيا مدرسه انسان است 180
سخنی از علی عليه السلام و شعر عطار در توضيح آن 180
شعری عالی از ناصر خسرو در اين زمينه 181
معنی آزمايش خدابندگان را 182
ريشه اعتراض به مرگ 182
پاسخ بابا افضل به خيام 183
داستان موسی و سؤال از خدا كه چرا نقش می‏آفرينی و خود خراب می‏كنی ؟ 184
مرگ ، گسترش حيات است 185
نظر سهروردی و ميرداماد در باره مرگ 187
داستان كتابفروش ساده لوح مدرسه فيضيه 188
بخش هفتم : مجازاتهای اخروی 189
جزای عمل 191
مسأله تناسب جرم و جريمه 192
تفاوتهای جهان دنيا و جهان آخرت 193
. 1 ثبات و تغيير 194
. 2 زندگی خالص و ناخالص 194
. 3 كشت و درو 195
. 4 سرنوشت اختصاصی و مشترك 197
ارتباط دو جهان 199
سه نوع كيفر 201
. 1 تنبيه و عبرت ( رابطه قراردادی جرم و جريمه ) 201
. 2 مكافات دنيوی ( رابطه علی و معلولی جرم و جريمه ) 203
. 3 عذاب اخروی ( رابطه اتحادی جرم و جريمه ) 206
روايت قيس بن عاصم 210
يادی از استاد 211
كوتاه سخن 213
اشعاری از مولوی و سعدی 214
بخش هشتم : شفاعت 217
هفت اشكال بر شفاعت 219
آنجا كه قانون ضعيف است 221
قرآن ، عوامل سه گانه پول ، پارتی و زور را در دستگاه الهی نفی می‏كند 2221
داستان علی عليه السلام و ابن عباس 222
داستان عمر و پسر عمرو عاص 222
اقسام شفاعت 223
نقض قانون 224
امام حسين برای تقويت قوانين اسلام شهيد شد نه برای تضعيف آن 225
حفظ قانون 226
دو نوع شفاعت 226
. 1 شفاعت رهبری 226
. 2 شفاعت مغفرت 230
جاذبه رحمت يا تقدم رحمت بر غضب 231
اصل تطهير در جريان خلقت 231
اصل سلامت و تعادل و تقدم آن بر بيماری و بی اعتدالی 232
رحمت عام الهی 233
رابطه مغفرت و شفاعت 234
مغفرت الهی مانند هر فعل ديگر از افعال الهی نظام خاص دارد 235
انسان و ولايت كليه الهی 235
شرط شفاعت ( توحيد ) 235
شفاعت از آن خداست 237
فرق اساسی شفاعت حق با شفاعت باطل 237
اشاره به سخنی از صدر المتألهين در باب شفاعت 238
توحيد و توسلات 239
خلاصه‏ای از پاسخها به ايرادها 240
بخش نهم : عمل خير از غير مسلمان 243
طرح بحث 245
داستان يكی از دوستان كه از مشاهده دختران تارك دنيا در بيمارستان‏ جذاميان مشهد به هيجان آمده بود 247
جنبه كلی بحث 248
ما كاری به حساب اشخاص نداريم 248
داستان ام علاء در مرگ عثمان بن مظعون 249
دينی جز اسلام پذيرفته نيست 250
تفكر خاص امثال " جبران خليل جبران " و " جرج جرداق " درباره‏ آزادی و تساوی اديان 251
عمل صالح منهای ايمان 254
دو طرز تفكر افراطی و تفريطی 254
منطق سوم 255
نظريه روشنفكر مابان 256
دليل عقلی روشنفكر مابان 256
دليل نقلی روشنفكر مابان 258
نظريه مقدسان سختگير 261
دليل عقلی مقدس مابان 262
دليل نقلی مقدس مابان 262
بحثی در باره ارزش ايمان 265
آيا كفر مؤاخذه دارد ؟ 265
بحثی در باره مراتب تسليم 266
. 1 تسليم تن 266
. 2 تسليم فكر 266
. 3 تسليم روح 267
شيطان فاقد كدام تسليم بود ؟ 267
اسلام واقعی و اسلام منطقه‏ای 269
آيا كسانی مانند دكارت را می‏توان كافر شمرد ؟ 270
اخلاص شرط قبول اعمال است 271
هر عملی دو بعد دارد ، بعد تاريخی و اجتماعی ، و ديگر بعد الهی وملكوتی 271
ارزش نيت از نظر اسلام 271
نقد نظريه كسانی كه برای فكر و نيت صرفا ارزش مقدمی قائلند 271
حسن " فعلی " و حسن " فاعلی " 271
سخنان رسول اكرم در باره نقش نيت 275
كيفيت يا كميت ؟ 277
آيا حاتم بخشی علی عليه‏السلام ارزش كيفی داشت يا كمی ؟ 277
ايثار علی عليه السلام و خاندانش فقير و يتيم و اسير را بر خويشتن و نزول سوره " هل اتی " 277
سهم زبيده زن هارون از جاری ساختن نهر طائف به مكه 279
داستان بهلول و مسجد 279
نقش ايمان به خدا و ايمان به آخرت در بعد الهی و ملكوتی اعمال 279
جهان طبيعت ، سرزمين مساعدی است برای كشت و كار ، و هر كس هر بذری‏ بيفشاند جهان همان را رويانيده و به او تحويل می‏دهد 282
آيا انگيزه ترحم برای بعد ملكوتی دادن به اعمال كافی است ؟ 283
رواياتی كه دلالت می‏كند كه نيكوكاريهای مشركان نيز در سرنوشتشان مؤثر است 283
آيا افرادی كه در كارهای خويشتن صرفا انگيزه خيرخواهی و نيكوكاری دارند ، دارای نوعی توحيد فطری هستند ؟ 285
 

خرید و دانلود نام كتاب : عدل الهی    چاپ هفتم : آبان 1372  ناشر : انتشارات صدرا

افزایش فالوور اینستاگرام