بررسي سيره سياسي امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه...



 فهرست

عنوان صفحه

چكيده 1

پيشگفتار 2

فصل اول-كليات تحقيق

1-1-بيان مساله 5

1-2-اهميت موضوع تحقيق 5

1-2-1-اهميت تئوريك 6

1-2-2-اهميت عملياتي 6

1-3-سوال اصلي 6

1-4-سوالات فرعي 6

1-5-فرضيه تحقيق 7

1-6-تعريف مفاهيم 7

1-6-1-سيره سياسي 7

1-6-2- فقه 7

1-6-3- فقه سياسي 8

1-7-روش تحقيق و روش جمع آوري اطلاعات 9

1-8-هدف تحقيق 9

1-9-موانع و مشكلات تحقيق 10

1-10-سازماندهي تحقيق 10

فصل دوم:مباني نظري تحقيق

2-1-فقيه كيست 13

2-2- چيستي فقه سياسي 15

2-3- تاريخ فقه سياسي 21

2-4- رويكرد 19

2-5- ضرورت حكومت 20

2-1-5- ديدگاه اسلام درباره ضرورت حكومت 21

2-6- انديشه رهبري در حكومت اسلام 21

2-6-1- نظر شيعه 27

2-6-2- نظر اهل سنت 28

2-7- امامت ، انتخاب ، يا انتصاب 29

2-8-1- تعريف آزادي 32

2-8-2- انديشه آزادي در اسلام 33

2-9-1- قيام ومبارزه 36

2-9-2- جنگ 39

2-9-3-جهاد 40

فصل سوم : رهبري جامعه اسلامي و ولايت عهدي در سيره سياسي امام رضا(ع)

3-1- بخش اول:رهبري جامعه اسلامي از منظر امام رضا (ع) 46

3-1-1- تشكيل حكومت اسلامي 46

3-1-2- زندگي امام رضا(ع) 47

3-1-2-1-تولد 47

3-1-2-2-پدر و مادر امام رضا(ع) 47

3-1-2-3-القاب امام رضا (ع) 48

3-1-2-4- دورران امامت 48

3-1-2-5- شهادت امام 51

3-1-3- ضرورت حكومت و اطاعت از رهبري از نظر امام رضا(ع) 52

3-1-4- خصوصيات رهبر از ديدگاه امام رضا(ع) 52

3-1-5 اهميت مقام امام از نظر امام رضا(ع) 55

3-1-6-امامت ابراهيم (ع) پس از آزمايشهاي سخت 58

3-1-6-1-رسيدن به مقام امامت 59

3-1-7-اكتسابي نبودن امامت 61

3-1-8-علت اطاعت مردم از امام رضا (ع) 62

3-1-9-خلافت از ديدگاه امام رضا(ع) 64

3-1-10-مقبوليت مردمي امام رضا(ع) 67

3-1-11-عدالت در سيره امام رضا(ع) 70

3-1-12- مصلحت تقيه در اصل امامت از منظر امام رضا (ع) 72

3-1-13-تصريح به امامت و رهبري امام رضا(ع) 74

3-1-13-1-حديث سلسله الذهب 75

3-1-14-جريان واقفيه و قطعيه 78

3-1-15-رهبري اسلام در عصر غيبت 79

3-1-15-1-ضرورت حكومت و رهبري در عصر غيبت 80

3-1-15-2- ولايت فقيه در كلام امام رضا (ع) 80

3-2-بخش دوم: ولايت عهدي امام رضا(ع)

3-2-1- سفر اجباري امام رضا(ع) به خراسان 84

3-2-2-پيشنهاد خلافت به امام رضا(ع) 84

3-2-3-پيشنهاد ولايت عهدي 87

3-2-3-1-انديشه ولايتعهدي 88

3-2-3-2-عهدنامه ولايتعهدي امام رضا(ع) 91

3-2-3-2-1-متن حكم مامون 91

3-2-3-2-2-نوشته منسوب به امام رضا(ع) 95

3-2-3-2-3-نكات مهم مامون در عهدنامه 97

3-2-3-2-4-نكات مهم امام رضا(ع)در عهدنامه 99

3-2-3-3-بيعت ولايتعهدي با امام رضا(ع) 100

3-2-3-4-اهداف مامون از طرح ولايتعهدي 101

3-2-4كاربرد مصلحت در مسايل سياسي 107

3-2-4-1-مصلحت در وليعهدي امام رضا(ع) 108

3-2-4-2-پاسخ امام به معترضين ولايتعهدي او 109

3-2-5-امام رضا(ع) و فرصت ولايتعهدي 110

فصل چهارم:آزادي و حقوق بشر در سيره سياسي امام رضا(ع)

4-1- بخش اول: آزادي 116

4-1-1- آزادي از ديدگاه امام رضا (ع) 116

4-1-1-1-آزادي شخصي 116

4-1-1-2-آزادي سياسي 118

4-1-1-3- آزادي انديشه 120

4-1-2-گفت و گوي اديان در سيره رضوي 124

4-1-3-مناظره امام رضا (ع)با علماي اديان مختلف 127

4-1-3-1-هدف مامون از برگزاري مناظره 127

4-1-3-2-واكنش امام (ع) به طرح مناظره 129

4-1-3-3-مناظره حضرت با جاثليق 130

4-1-3-4-مناظره امام با راس الجالوت 136

4-1-3-5-مناظره امام رضا(ع) با عمران صابي 140

4-1-3-6-مناظره امام با عالم سني 153

4-1-4-اهميت مناظره هاي امام رضا(ع) 154

4-2-بخش دوم: حقوق بشر 156

4-2-1-تعريف حقوق بشر 156

4-2-2-امام رضا(ع) و رفتا بشر دوستانه با غير مسلمانان 156

4-2-2-1- رفتار با مشركين 156

4-2-2-2- رفتار با اهل كتاب 157

4-2-3-رفتار بشر دوستانه امام رضا(ع) با مسلمانان 160

4-2-4-مخالفت امام رضا (ع) با ترور و خشونت 162

4-2-5- امام رضا (ع)و جلوگيري از فتنه داخلي 163

4-2-6-دفاع از حقوق ستمديدگان در سيره امام رضا (ع) 164

4-2-7-حمايت اما رضا (ع)از حقوق كارگر 168

4-2-8-حقوق زن و مرد از منظر امام رضا(ع) 170

فصل پنجم: ديدگاه امام رضا(ع)درباره قيام علويان

5-1-خاستگاه جنبش علويان 174

5-1-1- جنبش زيديه نماد جنبش مكتبي 176

5-1-2-ستايش امام رضا (ع)از زيد 177

5-2-اهداف قيام علويان 178

5-3-نگرش ائمه(ع) به قيام علويان 180

5-4-نظر امام رضا (ع)درباره قيام علويان 182

5-5-تولي و تبري در سيره امام رضا(ع) وتاثير آن بر قيام علويان 183

5-6-تاثير شهادت امام رضا(ع)بر قيام علويان 191

5-7-نتايج قيام علويان 193

5-8-علل شكست قيام علويان در زمان امام رضا(ع) 194

5-9-علت عدم قيام و تشكيل حكومت از جانب امامان(ع) 196

نتيجه گيري 199

منابع 203

چكيده انگليسي 208

 

نام خانوادگی : كياني نام : علي مراد

استاد راهنما: دکتر عبد الرحمن حسني فر استاد مشاور: دکتر غلامرضا نقوی

دانشکده: حقوق و علوم سیاسی رشته : علوم سیاسی

گرایش : علوم سیاسی مقطع : کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع: 25/11/1391 تعداد صفحات :208

عنوان پایان نامه : بررسي سيره سياسي امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه

کلید واژه ها:جهاد، فقه سیاسی، شیعه، امام رضا(ع)، ولايت عهدي، امامت، علويان ، سیاست،آزادي، حقوق بشر، سيره

چکیده :

يكي از مسائلي كه امروز در جهان اهميت داردمباحث سياسي است چه بحث هاي مربوط به مباني و انديشه هاي علم سياست،چه مسائل رفتاري و اجرايي آن علم است؛ تمام اين مسائل بر اساس جهان بيني هاي مختلف مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد. در جوامع اسلامي بررسي انديشه ها،رفتارها و تاييدات سياسي رهبران ديني يكي از مسائل مهم است. كه مي تواند چراغ راه مسلمانان باشد. در اين ميان سيره سياسي امامان شيعه كه از هر گونه خطاء مصون هستند، مي تواند بهترين الگوي سياسي براي بشريت باشد. هر چند برخي معتقدند كه فقه سياسي شيعه يك بحث جديد التاسيس است اما معتقدين به اين نظر ظاهرا نسبت به حوزه فقه شيعه كم اطلاع بوده اگر سير كوتاهي در فقه شيعه داشته باشيم متوجه مي شويم كه فقه سياسي سابقه ديرينه دارد و از جهت زماني بازگشت آن به صدر اسلام است. هر چند اين مباحث بيشتر در ضمن مباحث فقه عمومي بيان گرديده است چنانچه وقتي به كتب فقهي مثل جواهر الكلام،شرح لمعه، و كتب حديثي مثل وسائل الشيعه، تهذيب الاحكام، كافي و...مراجعه مي كنيم به وضوح مسائلي از قبيل جهاد،امر به معروف و نهي از منكر،نماز جمعه و...به چشم مي خورد كه از مصاديق فقه سياسي است . در اين پايان نامه به مباحثي از قبيل فقه سياسي، ضرورت حكومت، امامت و رهبري، مقبوليت و مشروعيت، ولايت فقيه، ولايت عهدي، تقيه، مصلحت، آزادي، حقوق بشر، قيام علويان، از ديدكاه امام رضا(ع) مورد بررسي قرار گرفته است.

 

 

 

فصل اول

کلیات تحقیق

صلوات مخصوص امام رضا (عليه السلام)

اللهّمَ صَلّ عَلي عَلي بنْ موسَي الرّضا المرتَضي الامامِ التّقي النّقي و حُجَّّتكَ عَلي مَنْ فَوقَ الارْضَ و مَن تَحتَ الثري الصّدّيق الشَّهيد صَلَوةَ كثيرَةً ناميَةً زاكيَةً مُتَواصِلةً مُتَواتِرَةً مُتَرادِفَه كافْضَلِ ما صَلّيَتَ عَلي اَحَدٍ مِنْ اوْليائِكَ(الكامل الزيارات،ص 308 ،به نقل از مؤسسه الامام الهادی ،ج 4 ،1383 ،ص 123)[1]

1-1. بیان مساله

ا زآن جايي كه انديشه هاي سياسي برگرفته از ديدگاه هاي دانشمندان علم فلسفه ،سياست و… بوده كه زاييده فكر بشري است و بخش ديگري از ديدگاه ها برگرفته از كلام وحي معصومين است بر همين اساس فقه سياسي كه تبيين كننده نظريه دين در حوزه سياست است. توليدبخشي از انديشه سياسي اسلام بر مبناي فقه سياسي مي باشد. بر اين اساس بررسي سيره امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه بدين معنا كه هرگونه رفتار, گفتار و تاييد آن حضرت در رابطه با مسائل سياسي از بعد فقه سياسي شيعه مورد بررسي و تحليل قرار گرفته. بدين معنا كه آزادي بيان كه از ويژگي هاي مدرنيته است وقتي مامون جلسات مناظره برپا مي كند امام رضا(ع) به مخالفين مذ هب شيعه واسلام در يك فضاي باز و آزاد اجازه بيان افكار وعقايد شان را مي داد. و اين نمونه بارز آزادي بيان دراسلام بود, يا نظر آن حضرت، در خصوص حكومت اسلامي و رهبري آن، بر مبناي فقه سياسي شيعه بر اساس امر امامت و قبول ولايت عهدي امام رضا بر مبناي تقيه بود. امروزكه جايگاه مردم به عنوان ركني از دمو كراسي است ،مردم نقش مهمي در حكومت ديني وتعيين رهبري آن را دارند اين همان مقبوليت سياسي آنهاست. و در پايان موضع امام رضا (ع) درباره حركات و جنبش علويان و نظر فقهي اسلام در اين مورد مورد بررسي قرار مي گيرد.

1-2 . اهمیت موضوع تحقیق

1-2-1. اهمیت تئوریک

این تحقیق سيره سياسي امام رضا را از منظر فقه سیاسی شیعه مورد بررسی قرار می دهد. که در زمان حاضر می‌تواند، راهگشای بسیاری از مسائل جدید و مستحدثه از قبيل بحث رهبري حكومت اسلامي ،آزادي انسان ها بر اساس شريعت اسلام و حقوق انسا ن ها -كه امروزه بازيچه دست كشور هاي استعمار گر و حاكمان مستبد گرديده- به عنوان الگويي در جامعه اسلام باشد.

1-2-2. اهمیت عملیاتی

نتایج این تحقیق می تواند در مراکز علمی ، دانشگاهی، پژوهشی ، حوزه های علمیه و افراد علاقه مند به مطالعه درباره سيره سياسي امام رضا (ع) با محور هاي رهبري حكومت اسلامي ،آزادي انسان ها بر اساس شريعت اسلام ،حقوق انسا ن ها و قيام و مبارزه با طاغوت به عنوان الگويي در جامعه اسلام مورد استفاده قرار گيرد.

1-3. سوال اصلی

سيره امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه چگونه قابل تحليل و بررسي است؟

1-4. سئوالات فرعي

1- نظر امام رضا در باره رهبري جامعه چيست آن را بر مبناي فقه سياسي تحليل كنيد؟

2- آزادي وحقوق بشراز نظر امام رضا چگونه بود؟

3- موضع امام در باره جنبش هاي علوي عليه قدرت حاكمه را تشريح فرماييد؟

1-5. فرضیه تحقیق

بررسي سيره امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه مبتني برآزادي و حريت انسان ،آزادي بيان و انديشه و رعايت حقوق انسان ها،تاكيد بر محوريت ولايت امامان معصوم در زمان حضور آنها و ولايت فقها در زمان غيبت امام معصوم(ع)، حفظ جان شيعيان با نگاه امنيتي و موافقت ضمني از جنبش هاي سياسي مكتبي مدافع امامت ائمه و مخالف جنبش هايي كه در مسير انحراف از اصل امامت قرار داشتند، در سطح جامعه اسلامي بود.

1-6. تعریف مفاهیم

1-6-1. سيره سياسي

سيره در لغت به معناي روش، حالت و هيئت را گويند. و در اصطلاح عبارت است از روش و خط مشي فردي خاص كه به صورت مستمر انجام گردد. همچنين سيره را مي توان سنت، مذهب، راه و رسم سلوك و طريقه ي خاص زندگي معنا كرد. منظور ما در اينجا از سيره همان سنت ، طريقه و روش مشي و رفتار ، گفتار و امضاي(تاييد) معصوم است و قلمرو بحث هم، سيره و سنت امامان معصوم (ع) در حوزه سياست است.

 

1- ترجمه:خدايا رحمت فرست بر علی بن موسی الرضا امام با تقوا و پاک و حجت تو بر هر که روی زمين است و هر که زير خاک، رحمت بسيار و تمام با برکت و پيوسته و پياپی و دنبال هم چنان بهترين رحمتی که بر يکی از اوليائت فرستادی


خرید و دانلود بررسي سيره سياسي امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه...

افزایش فالوور اینستاگرام