تاثیر کیفیت سود بر واکنش سرمایه گذاران به گزارشات مالی تعدیلی شرکت ها ....



چکيده:

این پژوهش به بررسی تاثیر کیفیت سود بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیلی شرکت­ها طی دوره زمانی 1383 تا 1390پرداخت. ارائه مجدد برای بازار حاوی اطلاعات جدیدی است. کیفیت سود و به صورت عام­تر کیفیت گزارشات مالی، مورد علاقه کسانی است که از گزارش­های مالی برای تصمیم­گیری­های سرمایه­گذاری و انعقاد قراردادهای مختلف استفاده می­کنند. از سوی دیگر، از دیدگاه سرمایه­گذاری، کیفیت سود پایین مطلوب نیست زیرا نشانگر وجود ریسک در تخصیص منابع به آن بخش می­باشد و باعث کاهش رشد اقتصادی از طریق تخصیص نادرست سرمایه­ها خواهد شد. از دیدگاه سرمایه­گذاران اخبار ارائه مجدد فقط بیانگر مشکلات عملکرد دوره گذشته نیست بلکه نوعی پیش­بینی مشکلات آتی برای شرکت و مدیریت آن نیز محسوب می­شود. به عبارت دیگر، موجب سلب اعتماد سرمایه­گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی مدیریت و کاهش کیفیت سودهای گزارش شده می­گردد. در حقیقت، صورت­های مالی تجدید ارائه شده به صورت شفاف و صریح، پیام و علامتی پیرامون قابل اتکا نبودن صورت­های مالی دوره­های گذشته و کیفیت پایین آنها ارائه می­نماید. بنابراین متعاقب ارائه مجدد، انتظارات سرمایه­گذاران در ارتباط با جریان­های نقدی آتی و نرخ بازده مورد انتظار آنها تغییر می­یابد. در این تحقیق سعی شد تا به بررسی تاثیر کیفیت سود (با استفاده از مدل­ دی­چو و دی­شف و مدل اسلوان) بر واکنش سرمایه­گذران به گزارشات مالی تعدیل شده (با استفاده از بازده اضافی سهام) پرداخته شود. نتایج بدست آمده نشان داد که کیفیت سود تاثیر قابل توجهی بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیلی داشته است بطوری که در شرکت­هایی که کیفیت سود بالاتری داشته­اند، میزان بازده اضافی بدست آمده مقداری مثبت و قابل توجه بوده و واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیل شده در شرکت­های با کیفیت سود پایین در مقایسه با شرکت­های با کیفیت سود بالا، مقداری منفی بوده است. در واقع از دیدگاه بازار و سرمایه­گذاران، گزارشات مالی تعدیل شده شرکت­های با کیفیت سود پایین­، واکنش منفی­تری را در پی داشته و این در حالی است که واکنش بازار به گزارشات مالی تعدیل شده در شرکت­های با کیفیت سود بالاتر، مثبت­تر بوده است. همچنین از میان دو مدل مورد استفاده جهت سنجش کیفیت سود، مدل کیفیت سود دی­چو و دی­شف معنادار می­باشد و تاثیر این متغیر بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات تعدیلی قابل توجه بوده است اما مدل کیفیت سود اسلوان چندان معنادار و با اهمیت نبوده است.

واژگان کليدي: کیفیت سود، تجدید ارائه صورت­های مالی، مدل دی­چو و دی­شف، مدل اسلوان، محتوای اطلاعاتی کیفیت سود

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: کليات تحقيق

1-1- مقدمه .... 2

1-2- بیان مسأله... 3

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق.. 4

1-4- جنبه جدید و نوآوری بودن تحقیق.... 4

1-5- اهداف تحقیق... 5

1-6- سوال تحقیق.................................................................................................. 5

1-7- فرضیه تحقیق................................................................................................ 6

1-8- روش تحقیق.................................................................................................. 6

1-9- روش و طرح نمونه­برداری................................................................................ 7

1-10- ابزار گردآوری داده­ها..................................................................................... 7

1-11- ابزار تجزیه و تحلیل...................................................................................... 8

1-12- قلمرو تحقیق................................................................................................ 8

1-12-1- قلمرو مکانی تحقیق.................................................................................... 8

1-12-2- قلمرو زمانی تحقیق................................................................................... 8

1-12-3- قلمرو موضوعی تحقیق............................................................................... 8

1-13- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه­گیری آن­ها............................................................. 9

1-13-1- متغیر مستقل............................................................................................ 9

1-13-1-1- کیفیت سود بر اساس اقلام تعهدی................................................................. 9

1-13-1-2- شناسایی کیفیت سود با استفاده از الگوی اسلوان (1996).................................... 10

1-14-2- متغیر وابسته............................................................................................ 11

1-15- مدل تحقیق.................................................................................................. 11

1-16- روش تحلیل................................................................................................ 13

1-17- کاربرد نتایج تحقیق........................................................................................ 13

1-18- ساختار کلی تحقیق......................................................................................... 13

فصل دوم: مباني نظري و مروري بر پيشينه تحقيق

2-1- مقدمه ......................................................................................................... 16

2-2- محتوای اطلاعاتی تجدید ارائه صورت­های مالی....................................................... 17

2-3- کیفیت سود.................................................................................................... 18

2-3-1- تعاریف.................................................................................................... 18

2-3-2- نظریه کیفیت سود........................................................................................ 21

2-3-3- دیدگاه­های مختلف در مورد کیفیت سود................................................................ 21

2-3-4- اهمیت ارزیابی کیفیت سود............................................................................. 24

2-3-5- معیارهای اندازه­گیری کیفیت سود...................................................................... 25

2-3-6- قابلیت پیش­بینی سود..................................................................................... 26

2-3-7- ارتباط بین سود و ارقام تعهدی و جریانات نقدی و مفهوم پایداری سود........................... 27

2-3-8- نوسان­پذیری سود......................................................................................... 30

2-3-9- تحلیل کیفیت سود......................................................................................... 30

2-3-10- نقش حسابرسان مستقل در ارتباط با کیفیت سود................................................... 32

2-3-11- تحلیل بنیادی کیفیت سود.............................................................................. 33

2-3-11-1- تولید جریان نقدی................................................................................... 33

2-3-11-2- کیفیت حساب­های دریافتنی....................................................................... 34

2-3-11-3- کیفیت (اندازه­گیری) موجودی کالا................................................................ 34

2-3-11-4- کیفیت حساب دارایی­های ثابت.................................................................... 35

2-3-11-5- کیفیت بدهی­ها و افشاء............................................................................ 35

2-3-12- ارزیابی فعالیت­های مدیریت سود.................................................................... 36

2-3-13- محیط رقابتی............................................................................................ 36

2-3-14- دیگر فاکتورهای خاص شرکت....................................................................... 36

2-3-15- محتوای اطلاعاتی سود................................................................................ 37

2-3-16- محتوای اطلاعاتی سود تعهدی........................................................................ 37

2-3-17- رفتار سرمايه­گذاران در واكنش به اطلاعات صورت­هاي مالي.................................. 38

2-3-18- محتوای اطلاعاتی اعلام سود پیش‌بینی‌شده (برآوردی) و تاثیر اعلام سود برآوردی بر نوسانات قیمت سهام........................................................................................................................ 40

2-3-19- شفافیت اطلاعات مالی و محتوای اطلاعاتی سود.................................................. 42

2-3- مرور پیشینه تحقیق......................................................................................... 45

2-3-1- تحقیقات خارجی.......................................................................................... 45

2-3-1-1- کیفیت سود............................................................................................. 45

2-3-1-2- گزارشات تعدیل سود................................................................................. 49

2-3-2- تحقیقات داخلی............................................................................................ 52

2-3-2-1- کیفیت سود............................................................................................. 52

فصل سوم: روش تحقيق

3-1- مقدمه ......................................................................................................... 57

3-2- روش تحقيق.................................................................................................. 58

3-3- فرضيه­های تحقيق........................................................................................... 58

3-4- متغيرهاي تحقيق و شاخص­هاي اندازه­گيري آن­ها...................................................... 59

3-4-1- متغير وابسته.............................................................................................. 59

3-4-2- متغير مستقل.............................................................................................. 59

3-5- معرفي مدل تحقيق........................................................................................... 61

3-6- قلمرو تحقيق.................................................................................................. 63

3-6-1- قلمرو زمانی............................................................................................... 63

3-6-2- قلمرو مکانی.............................................................................................. 63

3-6-3- قلمرو موضوعی.......................................................................................... 63

3-7- نمونه آماري.................................................................................................. 63

3-8- ابزار و نحوه گردآوري داده­ها............................................................................. 65

3-9- آمار توصيفي................................................................................................. 66

3-10- آزمون­های پیش فرض رگرسیون....................................................................... 66

3-10-1- آزمون نرمال بودن..................................................................................... 66

3-10-2- آزمون معنادار بودن.................................................................................... 66

3-10-2-1 آزمون معنادار بودن رگرسیون..................................................................... 66

3-10-2-2- آزمون معنادار بودن ضرایب...................................................................... 67

3-10-3- آزمون دوربین- واتسون............................................................................... 67

3-10-4- نمودارهاي پراکنش باقيمانده در مقابل مقادير برآورد شده........................................ 68

3-10-5- آزمون هم­خطي......................................................................................... 68

3-11- آزمون معنادار بودن مدل رگرسيوني................................................................... 68

3-13- آزمون لون ................................................................................................ 69

3-14- خلاصه فصل............................................................................................... 69

فصل چهارم: تجزيه و تحليل اطلاعات

4-1- مقدمه ......................................................................................................... 72

4-2- آمار توصيفي متغیرهای تحقیق............................................................................ 73

4-3- آزمون­های پیش­فرض رگرسیون.......................................................................... 76

4-3-1- آزمون نرمال بودن توزیع متغیر وابسته.............................................................. 77

4-3-2- آزمون نرمال بودن خطاها.............................................................................. 79

4-3-3- آزمون هم خطی.......................................................................................... 80

4-3-4- نمودارهاي پراکنش...................................................................................... 81

4-4- تجزیه و تحلیل مدل­های تحقیق............................................................................ 84

4-4-1- نتایج مدل با استفاده از مدل کیفیت سود دی­چو و دی­شف (DDEQ)............................. 85

4-4-2- نتایج مدل با استفاده از مدل کیفیت سود اسلوان (EQ).............................................. 92

4-4-3- آزمون مقایسه میانگین بین دو گروه................................................................... 97

4-4-4- آزمون فرضیه دوم....................................................................................... 102

4-5- خلاصه فصل................................................................................................. 108

فصل پنجم : خلاصه، نتيجه­گيري و پيشنهادها

5-1- مقدمه ......................................................................................................... 110

5-2- خلاصه نتایج آزمون فرضیه­های تحقیق.................................................................. 111

5-2-1- خلاصه نتایج آزمون فرضیه اول تحقیق.............................................................. 111

5-2-1-1- نتایج فرضیه اول بر اساس مدل کیفیت سود دی­چو و دی­شف.................................. 111

5-2-1-2- نتایج فرضیه اول با استفاده از مدل کیفیت سود اسلوان.......................................... 113

5-2-2- خلاصه نتایج آزمون فرضیه دوم تحقیق............................................................... 115

5-3- محدودیت­های تحقیق........................................................................................ 118

5-4- پیشنهادهای تحقیق........................................................................................... 118

5-4-1- پیشنهادهای مبتنی بر نتایج آزمون فرضیه­ها......................................................... 118

5-4-2- پیشنهادهایی براي تحقیقات آتی......................................................................... 119

5-5- نتیجه­گیری.................................................................................................... 120

منابع و مأخذ ........................................................................................................ 122

 فهرست جدول­ها و شکل­ها:

جدول 2-1- معیارهای ارزیابی کیفیت سود و اجزای مربوطه (طبقه­بندی کاترین و ویسنت)............ 25

جدول 4-1- آماره­های نوصیفی................................................................................... 74

جدول 4-2- بررسی نرمال بودن توزیع متغیر بازده اضافی سهام........................................... 78

جدول 4-3- خلاصه نتایج مدل.................................................................................... 86

جدول 4-4- نتایج تحلیل واریانس رگرسیون................................................................... 86

جدول 4-5- نتایج آزمون فرضیه تحقیق......................................................................... 89

جدول 4-6- خلاصه نتایج مدل.................................................................................... 92

جدول 4-7- نتایج تحلیل واریانس رگرسیون................................................................... 92

جدول 4-8- نتایج آزمون فرضیه تحقیق......................................................................... 94

جدول 4-9- نتایج آزمون همسانی واریانس..................................................................... 99

جدول 4-10- جدول مقایسه­ای واکنش سرمایه­گذاران به شرکت­های با کیفیت سود بالا و با کیفیت سود پایین 99

جدول 4-11- آماره t آزمون...................................................................................... 100

جدول 4-12- خلاصه نتایج مدل.................................................................................. 102

جدول 4-13- نتایج تحلیل واریانس رگرسیون................................................................. 103

جدول 4-14- نتایج آزمون فرضیه تحقیق....................................................................... 104

فصل اول

کليات تحقيق

1-1- مقدمه

گزارش­های مالی، از مهم­ترین فرآورده­های سیستم حسابداری است، که از اهداف عمده آن فراهم آوردن اطلاعات لازم برای ارزیابی عملکرد و توانایی سودآوری بنگاه اقتصادی است. یکی از اقلام حسابداری که در گزارش­های مالی (صورت سود و زیان) تهیه و ارائه می­شود سود خالص است، که کاربردهای متفاوتی دارد. معمولا سود به عنوان مبنایی برای محاسبه مالیات، عاملی برای تدوین سیاست­های تقسیم سود و راهنمایی برای سرمایه­گذاری و تصمیم­گیری و بالاخره عاملی برای پیش­بینی عملکرد آتی شرکت به شمار می­آید.

محاسبه سود خالص بنگاه اقتصادی متاثر از روش­ها و برآوردهای حسابداری است، بدین لحاظ امکان دستکاری سود توسط مدیریت وجود دارد. وجود زمینه مناسب برای تخریب سود (ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره­ای از محدودیت­های ذاتی حسابداری از جمله نارسایی­های موجود در فرآیند برآوردها و پیش­بینی­های آتی و همچنین امکان استفاده از روش­های متعدد حسابداری توسط بنگاه) موجب شده است که سود واقعی بنگاه از سود گزارش شده در صورت­های مالی متفاوت باشد. در همین راستا از آنجایی که سود از مهم­ترین معیارهای ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش بنگاه­های اقتصادی تلقی می­گردد، موضوع کیفیت سود مورد توجه محققان و دست­اندرکاران حرفه حسابداری و مدیریت سرمایه­گذاری قرار گرفته است. توجه حرفه حسابداری برمحور این هدف استوار است که آیا سود خالص گزارش شده عملکرد عملیاتی واحد تجاری را به طور منصفانه منعکس می­کند یا خیر. با توجه به اهمیت کیفیت سود این پژوهش سعی دارد به بررسی تاثیر کیفیت سود بر میزان و نوع واکنش بازار و سرمایه­گذاران (به گزارشات تعدیلی) بپردازد.

1-2- بیان مسأله

سود یکی از با اهمیت­ترین اقلام صورت­های مالی است که در شرکت­ها به عنوان یکی از معیارهای تصمیم­گیری برای ارزیابی عملکرد و تعیین ارزش بنگاه اقتصادی محسوب مي‌شود. هدف از گزارش سود، تامین و ارايه اطلاعات مفید برای اندازه‌گیری کارایی مدیریت، پیش­بینی آینده واحد انتفاعی و توزیع آتی سودسهام، مبنایی برای تشخیص مالیات، بررسی قیمت محصولات و... برای ذینفعان مي‌باشد. (احمدپور، 1388).

در تعیین ارزش شرکت علاوه بر کمیت سود، به کیفیت آن (زمینه بالقوه رشد سود و میزان احتمال تحقق سودهای آتی) نیز باید توجه کرد. سود حسابداري و اجزاي مربوط به آن از جمله اطلاعاتي است كه در تصميم­گيري استفاده­كنندگان موثر است. در صورتي­كه سود حسابداري گزارش شده فاقد كيفيت باشد، عدم اطمينان ايجاد می­گردد، عدم اطمينان مزبور منجر به ايجاد ريسك و در نهايت تقاضاي يك نرخ بازده بالاتر از جانب سهام­داران می­شود. افزايش نرخ بازده مورد انتظار سهام­داران، هزينه سرمايه سهام عادي را افزايش داده و به تبع آن هزينه سرمايه شركت افزايش می­يابد. (احمدپور، 1388)

کیفیت سود و به صورت عام­تر کیفیت گزارشات مالی، مورد علاقه کسانی است که از گزارش­های مالی برای تصمیم­گیری­های سرمایه­گذاری و انعقاد قراردادهای مختلف استفاده می­کنند. از دیدگاه سرمایه­گذاری، کیفیت سود پایین مطلوب نیست زیرا نشانگر وجود ریسک در تخصیص منابع به آن بخش می­باشد و باعث کاهش رشد اقتصادی از طریق تخصیص نادرست سرمایه­ها خواهد شد. از طرفی،کیفیت سود پایین باعث انحراف منابع از طرح­های با بازده واقعی به طرح­های با بازده غیرواقعی می­شود که کاهش رشد اقتصادی را در پی خواهد داشت.(اسماعیلی، 1389)

به همین جهت سرمایه­گذاران و سایر استفاده­کنندگان از صورت­های مالی عموما با اطلاعات منتشر شده توسط شرکت­هایی که از کیفیت سود پایین­تری برخوردارند با تردید بیشتری برخورد می­نمایند. به همین جهت این تحقیق در پی پاسخگویی به این سئوال است که تفاوت در کیفیت سود شرکت­ها چه تاثیری بر میزان و نوع واکنش بازار و سرمایه­گذاران به گزارشات تعدیلی دارد. انتظار این تحقیق بر آن است که سرمایه­گذاران در مورد شرکت­هایی که از کیفیت سود پایین­تری برخوردارند در مقایسه با شرکت­هایی که از کیفیت سود بالاتری برخوردارند نسبت به گزارشات تعدیلی سود واکنش کمتری نشان دهند. در این تحقیق واکنش بازار با استفاده از بازده اضافی سهام در بازه زمانی انتشار گزارشات تعدیلی اندازه­گیری و مورد مطالعه قرار گرفته است.

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق

1. تاکنون در رابطه با تاثیر احتمالی کیفیت سود بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیلی تحقیقی انجام نگرفته است که این تحقیق می­تواند در جهت رابطه فوق موثر واقع گردد.

  1. فهمبهترازعکس­العمل سرمایه­گذارانو عوامل موثر بر آن، می­تواند به ارائه راه­کارهایی برای افزایش سطح اطمينان سرمايه­گذاران در بازارهايماليكمك کند و از اين طريق زمينه بهبود وسودمندي در تخصيص منابع توسط شركت­ها را فراهم مي­آورد.

 1-4- جنبه جدید و نوآوری بودن تحقیق

با توجه به بررسي­هاي صورت گرفته مشخص گرديد كه اين تحقيق تاكنون در ايران انجام نشده است، لذا از اين جهت داراي تازگي بوده و همراه با نوآوري است، همچنین مدل­های مورد استفاده در این تحقیق بالاخص مدل مورد استفاده برای واکنش بازار به گزارشات تعدیلی نیز از دیگر جنبه­های جدید و نوآوری تحقیق به شمار می­آید.

1-5- اهداف تحقیق

ü اهداف اصلی

  1. مطالعه تاثیر کیفیت سود بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیلی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
  2. اندازه­گیری کیفیت سود بر اساس بر اساس دو الگوی اسلوان[1] (1996) و اقلام تعهدی (2002) و بررسی اینکه کدام یک در پیش­بینی واکنش بازار مفیدتر است.

ü اهداف فرعی

  1. کمک به سرمایه­گذاران با ارائه شاخص­هایی به جهت ارزیابی هر چه بهتر سهام خریداری شده.

2. کمک به اداره کنندگان بورس اوراق بهادار تهران به منظور افزایش کارایی بازار سرمایه.

1-6- سوال تحقیق

با توجه به مطالب مطرح شده فوق سوالات پزوهش به صورت زیر گسترش می­یابد:

سوال اول: آیا شرکت­هایی که کیفیت سود پایین­تری دارنددر مقایسه با شرکت­های با کیفیت سود بالاتر، واکنش ضعیف­تری در خصوص گزارش تعدیلی از بازار دریافت خواهند کرد؟

سوال دوم: آیا کیفیت سود اندازه­گیری شده با استفاده از الگوی اسلوان (1996)، از کیفیت سود اندازه­
گیری شده با استفاده از شاخص اقلام تعهدی بر اساس مدل دی چو و دی شف[2] (2002) در پیش­بینی واکنش بازار مفیدتر است؟

1-7- فرضیه تحقیق

با توجه به سوالات تحقیق، فرضیات این پژوهش به صورت زیر مطرح می­گردد:

فرضیه اول: شرکت­هایی که کیفیت سود پایین­تری دارنددر مقایسه با شرکت­های با کیفیت سود بالاتر، واکنش ضعیف­تری در خصوص گزارش تعدیلی از بازار دریافت خواهند کرد.

فرضیه دوم: کیفیت سود اندازه­گیری شده با استفاده از الگوی اسلوان (1996)، از کیفیت سود اندازه­گیری شده با استفاده از شاخص اقلام تعهدی بر اساس مدل دی چو و دی شف (2002) در پیش­بینی واکنش بازار مفیدتر است.

1-8- روش تحقیق

اينپژوهش، از لحاظ طبقه­بندی تحقیق بر مبنای هدف، این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی است و با توجه به اينکه بر شناخت رابطه علت و معلوليبينمتغيرهاتاکيد دارد و تاثير متغير مستقل بر متغير وابسته در آن اهميت دارد پژوهشي تجربي است،از لحاظ روشي که براي آزمون کردن فرضيه­ها استفاده مي­کندازنوعهمبستگي مي­باشد و به دليل اينکه واقعيت موجود در بورس را بررسي کرده و به آنچه که هست مي­پردازد، در حوزه پژوهش­هاي اثباتي حسابداري قرار مي­گيرد. همچنين برحسب نحوه گردآوري اطلاعات نوعي تحقيق پس­رويدادي به شمار مي­آيد.

1-9- روش و طرح نمونه­برداری

جامعه آماری در این تحقیق، شامل شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. با قید محدودیت­های زیر برای جامعه آماری و تعدیل آن، نمونه آماری مشخص می­گردد. نمونهانتخابیاینتحقیقشامل شرکت­هاییمی­شودکه دارایشرایطزیرباشند:

1) شرکت­هایی که در سال­های 1383 تا 1390 اقدام به تعدیل گزارش­های مالی خود نموده­اند.

2) سال مالی آن­ها منتهی به پايان اسفند ماه باشد.

3) شرکت­هايی که حداکثر تا تاریخ 1/1/1383 در بورس اوراق بهادار پذيرفته شده باشند (یعنی قبل از سال 1383 در بورس پذیرفته شده باشند) و نام شرکت در دوره مورد بررسی از بين شرکت­های پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران حذف نشده باشد.

4) شرکت سرمايه­گذاری يا واسطه­گری مالی و بیمه نباشد.

5) در دوره مورد بررسی تغییر دوره مالی نداده باشند.

6) اطلاعات مالی شرکت برای دوره زمانی تحقیق موجود باشد.

1-10- ابزار گردآوری داده­ها

در این تحقیق به منظور تدوین مبانی و مفاهیم نظری از روش کتابخانه­ای استفاده خواهیم نمود. یعنی مطالعه مقاله، کتاب و پایان­نامه­های مختلف صورت خواهد پذیرفت. برای جمع­آوری داده­های مالی از لوح­های فشرده و نرم­افزارهای موجود مثل نرم­افزار ره­آورد نوین، نرم­افزار تدبیر پرداز مورد استفاده خواهد شد. سایتاینترنتیسازمانبورس اوراق بهادار تهران یکی دیگر از منابع اطلاعاتی این تحقیق است. همچنینبهمنظوراطمینانازصحتداده­هاينرم افزارهايمذکور،بهصورتنمونه­اي،اقلامیازاینداده­هاانتخابوبا اقلامواقعیدرصورت­هايمالیمطابقتداده خواهدشد.

1-11- ابزار تجزیه و تحلیل

در این تحقیق از نرم افزار Excel برای دسته­بندی، تلخیص و ایجاد پایگاه داده­ها استفاده خواهد شد و به منظور آزمون فرضیه­ها از نرم افزارSpssاستفاده می­شود.

در تحقيق حاضر ابتدا آماره­هاي توصيفي براي متغير­هاي مدل رگرسيون ارائه مي­شود. اين آماره­ها عبارتند از: ميانگين، تعداد، حداکثر، حداقل و انحراف معيار. اين آماره­ها شماي کلي از تک­تک متغير­هاي مدل به دست مي­دهد. همچنین آزمون کولموگورف، اسميرنف (K-S) برای آزمودن نرمال بودن توزيع جامعه، آماره F و آزمون ANOVA برای آزمودن معنادار بودن رگرسيون، آماره­هاي t برای آزمودن معنادار بودن ضرايب و آزمون دوربين واتسون به منظور بررسي استقلال خطاها از يکديگر مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

1-12- قلمرو تحقیق

1-12-1- قلمرو مکانی تحقیق

قلمرو مکانی تحقیق، شامل کلیه­ شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. دسترسی آسان به اطلاعات این شرکت­ها، همچنین استاندارد بودن و همگن بودن اطلاعات این شرکت­ها دلیل انتخاب این شرکت­ها به عنوان جامعه آماری تحقیق است.

1-12-2- قلمرو زمانی تحقیق

افق زمانی پژوهش، یک دوره پنج ساله از سال 1383 تا 1390 می­باشد.

1-12-3- قلمرو موضوعی تحقیق

این پژوهش به دنبال تاثیر کیفیت سود بر واکنش سرمایه­گذاران به گزارشات مالی تعدیلی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است.

1-13- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه­گیری آن­ها

1-13-1- متغیر مستقل

در این تحقیق برای اندازه­گیری متغیر مستقل تحقیق(کیفیت سود) از دو مدل استفاده شده است که در ادامه به تشریح هریک از آن­ها می­پردازیم:

 1-13-1-1- کیفیت سود بر اساس اقلام تعهدی

برای اندازه گیری کیفیت سود از اقلام تعهدی بر اساس مدل دی چو و دی شف (DDEQ) (2002) استفاده می شود. اقلام تعهدی در مدل مذکور خطاهای عمدی برآورد که ناشی از دستکاری مدیریت سود و خطای غیر عمدی اقلام تعهدی را در نظر می گیرد. مدل مذکور به شرح زیر است:

که در آن:

= میانگین جمع دارایی­های شرکت i در سال های t و t-1

= جریانات نقدی عملیاتی شرکت i در سال t

= تغییرات در دارایی­های جاری شرکت i در سال های t-1 به t

= تغییرات در بدهی­های جاری شرکت i در سال های t-1به t

= تغییرات در وجه نقد شرکت i در سال های t-1 به t

= تغییرات در بدهی­های کوتاه مدت شرکت i در سال هایt-1به t

= تغییرات در درآمد شرکت در سال های t-1 به t

= اموال، ماشین آلات و تجهیزات ناخالص

در مدل فوق کیفیت سود برابر است با:

کیفیت سود که در این مدل با استفاده از انحراف معیار میانگین متحرک مقادیر باقیمانده مدل (از سال t-4 تا سال t) محاسبه می شود بیانگر این است که شرکت های با انحراف معیار بیشتر کیفیت سود پایین تری دارند.

1-13-1-2- شناسایی کیفیت سود با استفاده از الگوی اسلوان (1996)

کیفیت سود در الگوی اسلوان به شرح الگوی زیر می­باشد:

که در آن، عبارت از تعهد عملیاتی است؛ عبارت است از عایدی قبل از اقلام غیر مترقبه، جریان­های نقدی ناشی ناشی از عملیات است؛ میانگین ارزش دفتری اول و پایان دوره مجموع دارایی­هاست.پس از محاسبه برای تمام شرکت­های نمونه متغیر جدیدی به نام به منظور تفکیک شرکت­های نمونه به کیفیت سود ضعیف و قوی محاسبه و تعریف می­گردد. به منظور محاسبه این متغیر ابتدا میانه به دست آمده از شرکت­های نمونه محاسبه می­گردد. پس از محاسبه این میانه متغیر به شرح زیر محاسبه می­شود:

قدر مطلق اختلاف هر شرکت با مقادیر میانه کل نمونه­ها است. پس از محاسبه این متغیر شرکت­های نمونه بر اساس آن به دهک­های مختلف تقسیم می­گردند. شرکت­های قرار گرفته در دهک­های اول و دوم به عنوان شرکت­های با کیفیت سود قوی تلقی شده و سایر دهک­ها با کیفیت سود ضعیف طبقه­بندی می­گردد.

1-14-2- متغیر وابسته

در این تحقیق متغیر وابسته واکنش بازار در زمان ارائه گزارشات تعدیلی می­باشد که با استفاده از بازده اضافی سهام در بازه زمانی انتشار گزارشات تعدیلی اندازه­گیری می­شود:

 که در آن:

= Daily Ret بازده روزانه شرکت i برای روز های 0 و +1

IndRet= بازده بازار می­باشد.

[1] Sloan

[2] Dechow, P. M., and I. D. Dichev.


خرید و دانلود تاثیر کیفیت سود بر واکنش سرمایه گذاران به گزارشات مالی تعدیلی شرکت ها  ....

افزایش فالوور اینستاگرام